Tại sao máy in bị sọc? Nguyên nhân và cách sửa lỗi bước in triệt để

Một văn bản quan trọng chuẩn bị ký kết hay một bản thiết kế gửi khách hàng bỗng nhiên xuất hiện những vạch kẻ đáng ghét. Những đường sọc này không chỉ làm xấu bản in mà còn phá hủy sự chuyên nghiệp của bạn trong mắt đối tác. Lỗi bước in hay máy in bị sọc là cơn ác mộng phổ biến nhất mà bất kỳ ai sử dụng máy văn phòng cũng từng gặp phải ít nhất một lần.

Đừng vội vã gọi thợ thay mới toàn bộ linh kiện khi bạn chưa hiểu rõ "bệnh lý" của thiết bị. Bài viết này sẽ mổ xẻ từng chi tiết kỹ thuật để bạn có thể tự mình xử lý lỗi sọc ngay tại bàn làm việc.

1. Phân loại các hiện tượng máy in bị sọc thường gặp

Trước khi cầm tô vít hay mở nắp máy, hãy quan sát thật kỹ tờ giấy vừa in ra. Hình thái của các đường sọc chính là "ngôn ngữ" mà máy in đang dùng để báo lỗi cho bạn.

• Sọc đen dọc xuyên suốt tờ giấy: Đây là dấu hiệu điển hình của việc linh kiện trục xoay bị trầy xước hoặc gạt mực bị hỏng bám bụi bẩn.
• Sọc ngang lặp lại theo chu kỳ: Các vạch đen hoặc màu xuất hiện cách đều nhau. Khoảng cách giữa các vạch này chính là chu vi của một linh kiện tròn bên trong máy.
• Sọc trắng hoặc mất nét chữ: Một phần nội dung bị biến mất theo chiều dọc. Lỗi này thường do mực không xuống đều hoặc đầu phun bị tắc.
• Sọc màu hỗn loạn: Chỉ xảy ra trên máy in màu khi các vòi phun mực (nozzles) bị lệch hàng hoặc phối màu không chuẩn.

Xác định đúng loại sọc sẽ giúp bạn tiết kiệm được 80% thời gian sửa chữa và tránh thay nhầm linh kiện còn tốt.

2. Nguyên nhân và cách khắc phục máy in Laser bị sọc

Máy in Laser như dòng Canon 2900 hay HP M12w hoạt động dựa trên nguyên lý tĩnh điện và nhiệt đa phần lỗi sọc nằm ở hộp mực (cartridge).

2.1. Trống hình (Drum) bị trầy xước

Drum là bộ phận quan trọng nhất tạo nên hình ảnh. Nếu bạn thấy các chấm đen hoặc sọc đen xuất hiện lặp lại khoảng 3 đến 4 lần trên một trang A4, chắc chắn Drum đã hỏng.

Nguyên nhân thường do giấy in có ghim bấm, hoặc bụi sỏi nhỏ lọt vào bao xơ giữa gạt và trống. Khi lớp quang dẫn trên bề mặt Drum bị bong tróc, mực sẽ bám vào những vết lõm đó và tạo ra sọc.

Cách xử lý: Linh kiện này không thể sửa chữa bằng cách lau chùi. Giải pháp duy nhất là thay Drum mới để đảm bảo độ sắc nét.

2.2. Gạt mực bị mẻ hoặc lão hóa

Có hai loại gạt: gạt lớn (gạt mực thải) và gạt nhỏ (gạt trục từ). Nếu gạt lớn bị mẻ, nó không thể gạt sạch mực thừa trên trống, để lại các vệt đen dọc. Nếu gạt nhỏ bị bám cặn mực khô, nó sẽ ngăn mực phủ đều lên trục từ, gây ra các sọc trắng dọc.

Cách xử lý: Tháo hộp mực, vệ sinh lưỡi gạt bằng khăn mềm ẩm. Nếu lưỡi cao su bị cứng hoặc cong vênh, bạn cần thay gạt mới với chi phí rất rẻ.

2.3. Trục cao su (Trục sạc) bị hỏng

Trục cao su có nhiệm vụ trung hòa điện tích trên mặt trống. Khi trục này bị bẩn hoặc lỗi, bản in sẽ có những sọc ngang đen hoặc thậm chí là đen kịt cả tờ giấy.

Cách xử lý: Vệ sinh thật sạch bằng vải mịn. Nếu bề mặt cao su bị phù nề hoặc nứt nẻ, hãy thay thế ngay lập tức.

2.4. Mực in sắp hết hoặc kém chất lượng

Khi mực sắp hết, lượng mực phân bổ trong ống không đều, dẫn đến các khoảng trắng dọc tờ giấy. Ngoài ra, sử dụng mực nạp rẻ tiền dễ gây vón cục, làm xước các linh kiện khác.

Cách xử lý: Lắc nhẹ hộp mực để in tạm thời, sau đó tiến hành nạp mực mới chất lượng cao hoặc thay hộp mực chính hãng.

3. Nguyên nhân và cách khắc phục máy in phun bị sọc

Máy in phun gặp lỗi sọc thường do cơ chế dẫn mực lỏng và sự di chuyển của đầu phun.

3.1. Tắc đầu phun (Clogged Printhead)

Đây là nguyên nhân chiếm đến 90% lỗi sọc ở máy in phun. Khi mực lỏng tiếp xúc với không khí lâu ngày mà không sử dụng, chúng sẽ khô lại và bịt kín các lỗ phun siêu nhỏ.

Cách xử lý: Sử dụng công cụ Maintenance trên máy tính, chọn Head Cleaning. Lưu ý không nên thực hiện quá 3 lần liên tiếp để tránh tràn bộ nhớ mực thải. Nếu vẫn không được, bạn cần dùng dung dịch ngâm đầu phun chuyên dụng.

3.2. Hệ thống dẫn mực bị lọt khí (Air)

Nếu có khoảng không bên trong dây dẫn, áp suất sẽ không đủ để đẩy mực ra ngoài đầu phun, gây nên hiện tượng mất màu theo từng đoạn.

Cách xử lý: Sử dụng xi lanh để hút sạch không khí trong dây dẫn mực (Purge) cho đến khi mực chảy đều vào các tép mực sát đầu phun.

3.3. Dải thước mã hóa (Encoder Strip) bị bẩn

Dải nhựa trong suốt nằm ngang máy giúp đầu phun xác định vị trí. Nếu dải này bị dính dầu mỡ hoặc văng mực, đầu phun sẽ chạy loạn xạ, tạo ra các sọc dọc trắng hoặc chữ bị nhòe chồng chéo.

Cách xử lý: Dùng tăm bông thấm nước ấm lau nhẹ nhàng dải thước. Tuyệt đối không dùng cồn mạnh vì có thể làm bay mất các vạch chia độ trên thước.

4. Những lỗi phần cứng phức tạp khiến máy in bị sọc

Nếu đã kiểm tra hộp mực và đầu phun mà vẫn không hết sọc, vấn đề có thể nằm sâu hơn trong phần cứng của máy.

• Lô sấy bị rách bao phim: Nếu lô sấy bị rách, mực không được ép chín hoàn toàn, gây ra các vệt lem dọc và mực có thể bị bong tróc khi dùng tay chạm vào.
• Gương phản xạ (Scanner) bị bụi: Lỗi này chỉ xuất hiện khi bạn sử dụng chức năng Copy hoặc Scan. Nếu in từ máy tính vẫn đẹp nhưng copy lại bị sọc, hãy vệ sinh mặt kính và gương của bộ phận quét.
• Cáp tín hiệu bị lỏng: Trong một số trường hợp hiếm hoi, cáp dữ liệu truyền đến đầu phun bị hỏng làm tín hiệu điều khiển bị nhiễu, tạo ra các đường vạch màu bất thường.

5. Bí quyết bảo trì để máy in luôn bền đẹp

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Để tránh tình trạng sọc bản in quay trở lại, bạn nên tuân thủ các nguyên tắc sau:

Đầu tiên, hãy chọn giấy in có định lượng từ 70gsm trở lên. Giấy quá mỏng dễ để lại xơ giấy bám vào linh kiện. Thứ hai, đừng bao giờ để máy in phun "nghỉ hưu" quá lâu. Hãy in ít nhất một bản in màu mỗi tuần để giữ cho mực luôn lưu thông.

Cuối cùng, hãy đặt máy in ở môi trường khô ráo. Độ ẩm cao là kẻ thù số một của bột mực laser, khiến mực bị vón cục và gây sọc bản in chỉ sau một đêm.

6. Lời kết

Sửa lỗi máy in bị sọc không quá khó nếu bạn chịu khó quan sát và hiểu rõ cấu tạo của thiết bị mình đang dùng. Từ việc vệ sinh gạt mực đến làm sạch đầu phun, mỗi thao tác nhỏ đều có thể giúp bạn tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể thay vì mua máy mới.

Trong trường hợp các can thiệp vật lý cơ bản không mang lại kết quả, đừng ngần ngại tìm đến các trung tâm sửa chữa chuyên nghiệp. Việc cố tình tháo rời các linh kiện phức tạp khi không có chuyên môn có thể dẫn đến hỏng hóc nghiêm trọng cho bo mạch chủ và hệ thống cơ học của máy.

```